Şaban Ayında Oruç Tutmanın Önemi ve Fazileti

Şaban Ayında Oruç Tutmanın Önemi

Mübarek ayda oruç tutmak isteyenler, Şaban ayı orucunun ne zaman başlayacağını, kaç gün tutulması gerektiğini ve nasıl niyet edileceğini merak etmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın takvimine göre, 31 Ocak Cuma günü Şaban ayı başlamıştır. Oruç tutmanın fazileti bu ayda oldukça büyüktür.

Şaban Ayında Oruç Tutmanın Sevabı

Halk arasında “üç aylar” olarak bilinen Recep, Şaban ve Ramazan ayları, İslam dininin mübarek aylardır. Özellikle Hz. Peygamber (s.a.v.), Recep ayı başladığında “Allah’ım! Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan’a ulaştır.” şeklinde dua etmiştir. Ramazan ayında oruç tutmak farz iken (Bakara, 2/184-185), Recep ve Şaban aylarında ise Hz. Peygamberin (s.a.s.) diğer aylara göre daha fazla nafile oruç tuttuğu, fakat Ramazan’ın dışında hiçbir ayın tamamını oruçlu geçirmediği hadis kaynaklarında belirtilmektedir.

Şaban ayının 1. gününden 13. gününe kadar olan süre zarfında Eyyam-ı Biyz Orucu tutulabilir. Ayrıca 14., 15., 30. günler ile ilk perşembe, son pazartesi ve son perşembe günlerinde de oruç tutulması tavsiye edilmektedir. Birçok din alimi, Şaban ayında sürekli oruç tutulmasına dair bir hükmün bulunmadığını belirtmektedir. Ancak kişi, sağlığı ve gücü elverdiği sürece bu aylar içinde dilediği kadar nafile oruç tutabilir; belirlenmiş bir gün sayısı yoktur.

Şaban Ayı Ne Zaman 2025?

Şaban ayı 31 Ocak 2025 tarihinde başlayacak. Bu ayın 15. gecesi olan Berat Kandili ise 13 Şubat Cumartesi günü idrak edilecektir.

Şaban Ayının Faziletleri

Şaban ayı, kamerî ayların sekizincisidir ve bu ayı önemli kılan özelliklerden biri, “üç aylar”ın ikincisi olmasıdır. Üç ayların ilki Recep, üçüncüsü Ramazan’dır. Şaban ayının önemli bir özelliği de, “Beraat gecesi”nin bu ayın on beşinci gecesine denk gelmesidir. Beraat gecesi, meleklerin inmesi, duaların kabul edilmesi gibi birçok fazilete sahiptir ve bu nedenle bulunduğu ayı değerli kılmaktadır (M. Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1983, III, 302).

Hz. Peygamber (s.a.v.) bir hadisinde şöyle buyurmuştur: “Şaban ayının yarısı (Beraat gecesi) gelince; gecesini namazla, gündüzünü oruçla geçiriniz. Şüphesiz ki Allah, o gece güneşin batmasıyla dünya semasına iner ve şöyle der: Benden af dileyen yok mu? Onu affedeyim! Rızık isteyen yok mu? Rızık vereyim! Şifa dileyen yok mu? Şifa vereyim!” (Sünen-i Ibn Mace, İkâmetü’s-Salât, 191). Bir başka hadisinde ise “Allah Teâlâ, Şabanın onbeşinci gecesi (Beraat gecesi) tecelli eder ve anababaya isyan edenler ile Allah’a ortak koşanlar dışında bütün kullarını bağışlar” buyurmuştur (Sünen-i Ibn Mace, İkâmetü’s-Salât, 191).

Peygamber Efendimiz, bu ayda mümkün olduğu kadar oruç tutardı. Hz. Âişe, O’nun bu davranışını şu sözleriyle ifade etmiştir: “Rasûlüllah’ın (s.a.s) Şaban ayındaki kadar çok oruçlu olduğu bir ay görmedim” (Tecrid-i Sarih Tercümesi, IV, 295).

Şaban ayı, İslam tarihinde bazı önemli olayların gerçekleşmesi açısından da büyük öneme sahiptir. Bunlar arasında, hicretin 2. yılına denk gelen Şaban ayı ortalarında nâzil olan Bakara 144. âyetle kıblenin Mescid-i Aksâ’dan Mescid-i Haram’a çevrilmesi ve Ramazan orucunun farz kılınmasına dair Bakara Suresinin 183-184. ayetleri sayılabilir.

Mübarek üç aylardan ikincisi olan Şaban ayı, Peygamber Efendimiz’e nispet edilen bir aydır. Hz. Hasan Radıyallahu anh’den rivayete göre Resûl-i Ekrem (s.a.v.) “Recep Allah’ın, Şaban benim ve Ramazan da ümmetimin ayıdır” buyurmuştur (Ramuz El Ehadis: 1/289-2). Hz. Aişe (r.a) validemiz, Resûl-i Ekrem (s.a.v.) hakkında şöyle demiştir: “Bazı aylarda çok oruç tutardı. Hatta biz onun bu ayda hiç iftar etmeyecek sanırdık. Bazı aylarda ise çok iftar ederdi. Hatta biz onu hiç oruç tutmayacak sanırdık. Resûl-i Ekrem (s.a.v.) in: “Ramazan ayından başka bir ayın tamamını oruçlu geçirdiğini görmedim. Şaban ayındaki kadar oruçlu olduğu başka bir ayda görmedim” demiştir” (Sahih-i Buhari Trc.Sarih Terc: 6/295).

Usame Bin Zeyd (r.a) radıyallahu anh şöyle demiştir: “Ey Allah’ın Resulü! Sizin Şaban ayında oruç tuttuğunuz kadar başka hiçbir ayda tuttuğunuzu görmedim.” Resûl-i Ekrem (s.a.v.) şöyle cevap vermiştir: “Bu, Recep ile Ramazan arasında öyle faziletli bir aydır ki, insanlar bundan gafildir. Bu ayda ameller, alemlerin Rabbine yükseltilir. Bu sebeple ben de amelimin oruçlu iken yükseltilmesini istiyorum” (Tergib ve Terhib: 2/467).

Daha fazla bilgi